حسابداری بین‌المللی نوعی از حسابداری است که به ثبت و گزارش اطلاعات مالی شرکت‌های چندملیتی می‌پردازد. این حسابداری با ارائه استانداردهای جهانی، اطلاعات مالی را به زبانی مشترک و قابل مقایسه ارائه می‌کند. از مهم‌ترین این استانداردها می‌توان به IFRS و GAAP اشاره کرد. در این مطلب از مجله فرادرس قصد داریم با مفهوم حسابداری بین المللی آشنا شویم و مفاهیم و اصطلاحات مهم در این حوزه را بشناسیم. در گام اول، با تعریف حسابداری بین المللی آشنا می‌شویم و پس از درک کاربرد آن، استانداردهای حسابداری بین المللی را مرور می‌کنیم. سپس، تفاوت حسابداری بین‌المللی را با حسابداری ایران یاد می‌‌گیریم. در گام آخر مهم‌ترین مدارک حسابداری بین المللی را می‌شناسیم.

آنچه در این مطلب می‌آموزید:

  • با حسابداری بین‌المللی و نقش و جایگاه آن در تجارت جهانی آشنا می‌شوید.

  • با استاندارد‌های مهم حسابداری بین‌المللی یعنی IFRS و GAAP آشنا می‌شوید.

  • کاربرد‌ها و خدمات حسابداری بین‌المللی را می‌شناسید.

  • خواهید توانست تفاوت حسابداری بین‌المللی با حسابداری ایران را تحلیل کنید.

  • مدارک و دوره‌های معتبر حسابداری بین المللی را می‌شناسید.

حسابداری بین المللی چیست؟ – به زبان ساده + کاربرد، استاندارها و مدارک معتبرحسابداری بین المللی چیست؟ – به زبان ساده + کاربرد، استاندارها و مدارک معتبر
فهرست مطالب این نوشته
997696

حسابداری بین المللی چیست؟

«حسابداری بین‌المللی» (International Accounting) شاخه‌ای از حسابداری است که به ثبت، پردازش، گزارش‌دهی و تفسیر اطلاعات مالی شرکت‌هایی می‌پردازد که در چند کشور فعالیت می‌کنند یا با بازارهای جهانی در ارتباط هستند. در چنین شرایطی، شرکت‌ها باید اطلاعات مالی خود را طبق قوانین و استانداردهای متفاوت هر کشور تنظیم کنند. حسابداری بین‌المللی با ارائه استانداردهای پذیرفته شده جهانی، به این شرکت‌ها کمک می‌کند گزارش‌ها و صورت‌های مالی خود را به زبانی مشترک و قابل مقایسه با یکدیگر ارائه دهند.

ازجمله مهم‌ترین استاندارد‌های حسابداری بین المللی می‌توانیم به «استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی» (IFRS) اشاره کنیم که در بیشتر از ۱۴۰ کشور جهان کاربرد دارد. استاندارد GAAP نیز مجموعه استاندارد دیگری ویژه ایالات متحده آمریکا است. با استفاده از این استانداردها، شرکت‌های چندملیتی می‌توانند گزارش‌هایی منسجم، یکپارچه و مورد اعتماد سرمایه‌گذاران ارائه دهند.

نقش حسابداری بین المللی و استانداردهای اصلی آن
نقش حسابداری بین المللی و استانداردهای اصلی آن

حال که با ماهیت حسابداری بین‌المللی آشنا شدیم، بهتر است خدمات و کاربردهای این حوزه را بررسی کنیم زیرا حسابداری بین‌المللی طیف وسیعی از فعالیت‌ها را شامل می‌شود. پیش از شروع، پیشنهاد می‌کنیم به منظور آشنایی بیشتر با استاندارد‌های IFRS، فیلم آموزش گزارشگری مالی بین المللی با توضیح ۱۴ استاندارد موثر IFRS در سطح مقدماتی از فرادرس را مشاهده کنید.

کاربردها و خدمات حسابداری بین المللی

از مهم‌ترین خدمات حسابداری بین المللی و حوزه‌های فعالیت حسابداران فعال در این عرصه، می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

  • «گزارش‌دهی مالی» (Financial Reporting)
  • «گزارش‌‌دهی مالیاتی» (Tax Reporting)
  • «خدمات حسابرسی» (Audit Services)
  • «تبدیل واحد پولی» (Currency Conversion)
  • «قیمت‌گذاری انتقالی» (Transfer Pricing)
  • «برنامه‌ریزی مالیاتی بین المللی» (International Tax Planning)
  • «تلفیق صورت‌های مالی» (Financial Consolidation)

در ادامه، در مورد هریک از این خدمات توضیح می‌دهیم.

دیاگرام دایره‌ای کاربرد‌های حسابداری بین‌المللی
مهم‌ترین کاربرد‌های حسابداری بین‌المللی

گزارش دهی مالی

گزارش‌دهی مالی، سنگ بنا و اساس حسابداری بین المللی است. این فرآیند شامل تهیه و تحلیل صورت‌های مالی، تطبیق آن‌ها با IFRS یا GAAP و ارائه اطلاعات قابل اعتماد برای ذی‌نفعان است. گزارش‌دهی صحیح باعث می‌شود سرمایه‌گذاران و نهادهای بین‌المللی بتوانند عملکرد شرکت‌ها را به درستی ارزیابی کنند.

گزارش دهی مالیاتی

شرکت‌هایی که در چند کشور فعالیت دارند، باید قوانین مالیاتی هر کشور را رعایت کرده و این موضوع را به صورت منظم گزارش کنند. ازجمله فعالیت‌های مهم در این حوزه، می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

  • ثبت و ارسال اظهارنامه مالیاتی
  • محاسبه مالیات
  • رعایت الزامات مستندسازی گزارش‌ها

متخصصان حسابداری بین‌المللی به شرکت‌ها کمک می‌کنند از جرایم، جریمه‌ها و ریسک‌های حقوقی دور بمانند.

خدمات حسابرسی

حسابرسان بین‌المللی صورت‌ها و گزارش‌های مالی را بررسی می‌کنند تا از صحت و انطباق آن‌ها با استانداردها اطمینان پیدا کنند. ازجمله مزایای خدمات حسابرسی در حوزه حسابداری بین‌المللی، می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

  • افزایش دقت گزارش‌های مالی
  • کشف خطا یا تقلب
  • جلب اعتماد سرمایه‌گذاران

تبدیل واحد پولی

شرکت‌های جهانی با ارزهای مختلف سروکار دارند. برای تهیه گزارش مالی یکپارچه، لازم است پول استفاده شده در تمام معاملات به یک ارز مشترک، مثلاً دلار یا یورو، تبدیل شود که در خرید و فروش بین‌المللی کاربرد بیشتری دارند. این فرآیند نیازمند تسلط به نرخ‌های ارز و استانداردهای تبدیل است. تبدیل بدون مشکل واحد‌های پولی، صحت گزارش‌های مالی شرکت‌ها را از صرف‌نظر از موقعیت مکانی آن‌ها اثبات می‌کند.

قیمت گذاری انتقالی

در شرکت‌های چندملیتی، زیرمجموعه‌ها با یکدیگر کالا یا خدمات مبادله می‌کنند. قیمت این مبادلات باید منطبق با قوانین محلی تعیین شود تا شرکت دچار مشکلات مالیاتی نشود. بنابراین، لازم است قیمت‌گذاری کالاها و خدمات چندین مرتبه انجام شود. این حوزه یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های حسابداری بین‌المللی است.

برنامه ریزی مالیاتی بین المللی

شرکت‌های بین‌المللی باید ساختار مالیاتی خود را بر اساس قوانین مالیاتی کشورهای مختلف بهینه کنند. برنامه‌ریزی درست برای این موضوع، می‌تواند به کاهش ریسک‌های حقوقی کمک کرده و هزینه‌های سازمان را مدیریت کند. انجام این کار نیازمند شناخت دقیق قوانین مالی و مالیاتی کشورها است که حسابداران بین المللی در آن مهارت کسب می‌کنند.

تلفیق صورت های مالی

تلفیق صورت‌های مالی یکی از خدمات مهم حسابداری بین‌المللی است که به شرکت‌ها کمک می‌کند صورت‌های مالی شرکت مادر و شرکت‌های زیرمجموعه را در قالب یک گزارش یکپارچه ارائه دهند، حتی اگر هر واحد از استانداردها یا ارزهای مختلف استفاده کند. این خدمت برای ارائه شفافیت مالی، تصمیم‌گیری مدیریتی و انطباق با استانداردهای بین‌المللی حیاتی است.

استانداردهای حسابداری بین المللی

«استانداردهای حسابداری بین المللی» (International Accounting Standards) مجموعه‌ای از اصول و دستورالعمل‌های حسابداری هستند که توسط هیئت استانداردهای حسابداری بین المللی (IASB) تدوین و منتشر شده‌اند.

این استاندارد‌‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند:

  • «استانداردهای بین المللی گزارش‌دهی مالی» (International Financial Reporting Standards | IFRS)
  • «اصول پذیرفته شده عمومی حسابداری» (Generally Accepted Accounting Principles | GAAP)

با استفاده از این استانداردها، گزارش‌ها و صورت‌های مالی در کشورهای مختلف بر اساس قواعد یکسان و با زبان مشترک ارائه می‌شوند تا سرمایه‌گذاران در سراسر جهان بتوانند تصمیمات مالی آگاهانه‌ای بگیرند زیرا علاوه بر هماهنگی و شفافیت بالای گزارش‌ها، می‌توانند هزینه‌های معاملات بین‌المللی خود را نیز کاهش داده و راحت‌تر به بازارهای سرمایه دسترسی داشته باشند.

استاندارد‌های حسابداری بین المللی
استاندارد‌های حسابداری بین‌المللی

در جدول زیر، به تفاوت‌های کلیدی این دو استاندارد به صورت خلاصه اشاره کرده‌‌ایم:

جنبه کلیدی استاندارد IFRS استاندارد US GAAP
نوع رویکرد حسابداری چارچوب مبتنی بر اصول چارچوب مبتنی بر قواعد
ارزش‌گذاری موجودی‌ها FIFO یا میانگین موزون FIFO، LIFO یا میانگین موزون
هزینه‌های توسعه در صورت برآورده شدن شرایط، قابل سرمایه‌ای شدن است. معمولا بلافاصله به عنوان هزینه شناخته می‌شود.
شناسایی درآمد یک استاندارد جامع واحد رهنمودهای مخصوص هر صنعت

در ادامه این بخش، جزییات و ویژگی‌های هریک از این استاندارد‌ها را به طور کامل بررسی می‌کنیم.

استاندارد IFRS چیست؟

استانداردهای IFRS در بیش از ۱۴۰ کشور دنیا پذیرفته شده‌اند و با ارائه چارچوبی «مبتنی بر اصول» (Principles-based)، انعطاف‌پذیر و غیرسخت‌گیرانه، گزارشگری مالی را هدایت می‌کنند. موضوعاتی مانند نحوه ارائه صورت‌های مالی، شناسایی درآمد، ارزش‌گذاری موجودی‌ها و بسیاری از حوزه‌های دیگر در قالب استانداردهای IFRS تدوین شده‌اند.

در نگاهی دقیق‌تر می‌توان گفت IFRS اصول و نحوه انجام موارد زیر را به طور کامل مشخص کرده است:

  • ارائه صورت‌های مالی: تعیین چگونگی ساختاربندی و محتوای صورت‌های مالی اصلی مانند ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت تغییرات حقوق مالکانه و صورت جریان وجوه نقد.
  • شناسایی درآمد:مشخص کردن زمان و روش شناسایی درآمد حاصل از فروش کالا و خدمات یا قرارداد با مشتریان.
  • ارزش‌گذاری موجودی‌ها: ارائه روش‌هایی مانند «اولین صادره از اولین وارده» (FIFO) و میانگین موزون برای اندازه‌گیری ارزش موجودی‌ها. برای شناخت بیشتر این صورت‌‌‌ها، می‌توانید فیلم آموزش شناخت صورت های مالی همراه با گواهینامه از فرادرس را مشاهده کنید.
  • شناسایی دارایی‌های ثابت مشهود:تعیین نحوه شناسایی، اندازه‌گیری و استهلاک دارایی‌های ثابت مشهود مانند اموال، ماشین‌آلات و تجهیزات.
  • شناسایی دارایی‌های نامشهود: تعیین نحوه شناسایی، اندازه‌گیری و استهلاک دارایی‌های نامشهود شامل ثبت اختراع، حق نشر (کپی‌رایت) و علائم تجاری.
  • شناسایی ابزارهای مالی:ارائه نحوه شناسایی، اندازه‌گیری و افشای ابزارهای مالی مانند اوراق قرضه، مشتقات مالی و سرمایه‌گذاری‌های سهامی.
  • ثبت و گزارش‌دهی قرارداد‌های اجاره: راهنمایی درباره شناسایی دارایی‌ها و بدهی‌های اجاره و ثبت آن‌ها در صورت‌های مالی.
  • تلفیق و ترتیبات مشترک: تعیین نحوه حسابداری شرکت‌های فرعی، مشارکت‌های مشترک و سایر واحدهای اقتصادی.
  • ارائه الزامات افشای اطلاعات:تعیین چگونگی افشای رویه حسابداری، ریسک‌ها و عدم قطعیت‌ها و معاملات با اشخاص وابسته در صورت‌های مالی.
  • اصول ثبت ترکیب‌های تجاری: ارائه توضیح کامل درباره ثبت تملک یک شرکت توسط شرکت دیگر و شناسایی و اندازه‌گیری دارایی‌ها و بدهی‌ها.
  • شناسایی قرارداد‌های بیمه: تعیین روش‌های شناسایی و اندازه‌گیری بدهی‌های بیمه‌ای و گزارش‌دهی قراردادهای بیمه.
  • حسابداری مزایای کارکنان: ارائه چارچوب شناسایی و گزارش مزایای کوتاه‌مدت، بلندمدت و پس از خدمت کارکنان مانند حقوق بازنشستگی و سایر مزایا.

جالب است بدانید استاندارد‌های IFRS در سال ۲۰۰۱ و بر اساس «استاندارد‌های بین‌المللی حسابداری» (International Accounting Standards | IAS) شکل گرفته‌اند. در IAS، نخستین مجموعه استاندارد‌های جهانی بودند که بین سال‌های ۱۹۷۳ تا ۲۰۰۱ با هدف یکپارچه کردن گزارشگری مالی در دنیا تدوین شدند و اصول اولیه تهیه صورت‌های مالی را ایجاد کردند.

در سال ۲۰۰۱، استاندارد‌های IFRS با رویکردی مدرن‌تر ولی با تکیه بر همان چارچوب اولیه IAS توسعه پیدا کرده‌‌اند. شفافیت (Transparency)، ارائه گزارش‌‌های منطبق با واقعیت (Accountability)، «کارایی مناسب» (Efficiency) و فراهم کردن «ثبات و یکنواختی» (Consistency) برای مقایسه معنادار صورت‌های مالی مختلف، ازجمله ویژگی‌های کلیدی استاندارد IFRS به عنوان اصلی‌ترین مرجع گزارشگری مالی است.

برای آشنایی کامل با استاندارد IFRS، پیشنهاد می‌کنیم فیلم آموزش گزارشگری مالی بین المللی با توضیح ۱۴ استاندارد موثر IFRS در سطح مقدماتی از فرادرس را مشاهده کنید.


استاندارد GAAP چیست؟

در ایالات متحده آمریکا، شرکت‌های سهامی عام و بسیاری از نهاد‌های دولتی و غیرانتفاعی موظف هستند برای تهیه ترازنامه، صورت سود و زیان و سایر صورت‌های مالی از «اصول پذیرفته عمومی حسابداری» (GAAP) استفاده کنند. استاندارد GAAP که توسط «هیئت استاندارد‌های حسابداری مالی» (Financial Accounting Standards Board | FASB) تدوین و حفظ شده است، در مقایسه با استاندارد IFRS قوانینی جزئی‌تر و سخت‌گیرانه‌تری در حسابداری بین الملل دارد. به همین دلیل، گفته می‌شود که استاندارد GAAP، بیشتر «قاعده محور» (Rules-based) است.

ازجمله موضوعات اصلی GAAP می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

  • مفروضات حسابداری: ارائه راهنمایی در مورد فرضیات اساسی «مبنای تعهدی حسابداری» (Accrual | Matching Assumption)، «فرض تداوم فعالیت» (Going Concern Assumption) و «فرض ثبات رویه» (Consistency Assumption).
  • اصول و قوانین حسابداری: تعیین اصول متعددی برای مانند شناسایی درآمد، اصل تطبیق و اصل بهای تمام‌شده برای ثبت و گزارش تراکنش‌های مالی.
  • ارائه صورت‌‌‌های مالی: مشخص کردن ساختار و محتوای صورت‌های مالی شامل ترازنامه، صورت سود و زیان و صورت جریان وجوه نقد.
  • الزامات افشا: تعیین چگونگی ارائه یادداشت‌های توضیحی شامل رویه‌های حسابداری مهم، احتمالات و معاملات با اشخاص وابسته.
  • ارائه راهنمایی‌های ویژه صنایع: ارائه دستورالعمل‌های خاص صنایع مانند سلامت، بانکداری و بیمه برای راهنمایی بیشتر در روش‌های حسابداری.

در مطلب زیر از مجله فرادرس به طور کامل در مورد اصول و مفروضات مهم در حسابداری توضیح داده‌ایم.

اهمیت حسابداری بین المللی چیست؟

تا این بخش دانستیم که حسابداری بین المللی چیست و چه کاربردهایی دارد. در این بخش، چند مورد از دلایل اهمیت حسابداری بین الملل و وجود حسابداران بین الملل را در سازمان‌ها مرور می‌کنیم. اهمیت حسابداری بین‌المللی فراتر از رعایت استانداردهای قانونی است. در حقیقت، می‌توان گفت در عمل برای شرکت‌هایی که در سطح جهانی فعالیت می‌کنند، ارزشی استراتژیک ایجاد می‌کند.

بنابراین، ازجمله دلایل اهمیت و مزایای تجاری حسابداری بین المللی، می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

  • دسترسی آسان‌تر به بازارهای سرمایه در کشورهای مختلف
  • رعایت بهتر اصول حسابداری با توجه به استاندارد‌ها و مقررات یکسان
  • کاهش هزینه‌های گزارش‌دهی مالی از طریق یکپارچه کردن گزارش‌ها و استانداردسازی فرآیندها
  • ایجاد چارچوب و امکان مقایسه صورت‌های مالی توسط سرمایه‌گذاران
  • ساده کردن فرآیند تلفیق صورت‌های مالی در گروه‌ها و سازمان‌های چند ملیتی
  • کاهش ریسک‌های حقوقی و مالی با تفسیر درست قوانین و حفظ ثبات
  • اطمینان از رعایت درست قوانین مالیاتی بین‌المللی
  • افزایش شفافیت و تقویت اعتماد ذی‌نفعان

آموزش حسابداری بین المللی با فرادرس

برای فعالیت به عنوان حسابدار بین المللی، لازم است با استانداردهای جهانی مانند IFRS و GAAP آشنا باشید و توانایی تهیه گزارش‌های مالی شفاف و قابل مقایسه در محیط‌های چندملیتی را داشته باشید. همچنین، باید مهارت‌های حسابرسی، مدیریت مالی و مسائل مالیاتی بین‌المللی کسب کنید تا بتوانید به شرکت‌ها در تصمیم‌گیری‌های مالی و استراتژیک آن‌ها کمک کنید.

در صورت علاقه‌مندی به این حوزه، می‌توانید از فیلم‌های آموزشی فرادرس در حوزه حسابداری و حسابرسی کمک بگیرید. در فهرست زیر به چند عنوان آموزشی مفید و کاربردی اشاره کرده‌ایم:

مجموعه آموزش حسابداری مالی فرادرس
برای مشاهده مجموعه فیلم آموزش حسابداری مالی از مقدماتی تا پیشرفته در فرادرس، روی تصویر کلیک کنید.

برای دسترسی به آموزش‌های متنوع فرادرس در حوزه حسابداری، می‌توانید به صفحات زیر مراجعه کنید:

مقایسه حسابداری بین المللی با حسابداری ایران

در بخش‌های قبلی، حسابداری بین المللی، کاربرد‌ها و رئوس مهم آن را به طور کامل شناختیم. در این بخش قصد داریم این رویکرد حسابداری را با حسابداری ملی ایران مقایسه کنیم.

در سال‌های اخیر، ایران مسیر تدریجی و هدفمند پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) را دنبال کرده تا شفافیت مالی را افزایش دهد و با رویه‌های رایج جهانی همسو شود. این روند به ویژه از سال ۲۰۱۶ که بانک‌ها، شرکت‌های بیمه و دیگر مؤسسات بزرگ مالی موظف شدند صورت‌های مالی خود را هم براساس استانداردهای ملی حسابداری ایران (Iran GAAP) و هم بر مبنای IFRS تهیه کنند، شتاب گرفته است. افزون بر این، این دو مجموعه صورت‌های مالی نیز به‌صورت جداگانه حسابرسی می‌شوند.

البته، از سال ۲۰۱۸ نیز انتظار می‌رفت شرکت‌های بزرگ و دارای سرمایه قابل‌توجه در بورس تهران به IFRS گرایش بیشتری پیدا کنند، هرچند امکان پذیرش داوطلبانه پیش از آن نیز وجود داشت. با وجود این تلاش‌ها، حسابداری ایران به دلیل ویژگی‌های حقوقی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی خاص کشور، همچنان تفاوت‌هایی با استانداردهای بین‌المللی دارد. ایران در نظامی حقوقی مبتنی بر قوانین مدون فعالیت می‌کند.

سیستمی که اغلب بر حمایت از بستانکاران تأکید دارد که در نتیجه، سطح افشا معمولاً کمتر از استانداردهای مورد انتظار IFRS است. علاوه بر این، اصول مالی اسلامی و الزامات شرعی در برخی رویه‌های حسابداری و مالی ایران نقش دارند. مفاهیمی که در چارچوب IFRS جایگاهی ندارند. شرایط اقتصادی و ساختار بازارهای مالی نیز بر کیفیت گزارشگری اثر می‌گذارند و ممکن است به شفافیت پایین‌تر و اتکای بیشتر بر تأمین مالی بدهی منجر شوند.

در اجرای IFRS در ایران، دو تفاوت مهم وجود دارد که آشنایی با آن‌ها برای درک بهتر نحوه تطبیق استانداردهای بین‌المللی با شرایط داخلی بسیار مفید است:

  • نحوه برخورد با «سرقفلی» (Goodwill): در IFRS، سرقفلی مستهلک نمی‌شود و فقط هر سال آزمون کاهش ارزش روی آن انجام می‌شود. اما در ایران سرقفلی مانند یک دارایی دارای عمر مفید در نظر گرفته می‌شود و طی دوره‌ای مشخص، حداکثر تا ۲۰ سال، به صورت منظم مستهلک می‌شود. این روش باعث می‌شود هزینه سرقفلی به‌تدریج در صورت سود و زیان شناسایی شود و نوسان‌های ناشی از آزمون‌های کاهش ارزش کمتر شود.
  • اندازه‌گیری سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌های غیربورسی: طبق IFRS، حتی برای سهام شرکت‌های غیربورسی هم اصل بر اندازه‌گیری به ارزش منصفانه (Fair Value) است. مگر اینکه تعیین ارزش منصفانه قابل اتکا نباشد. اما در ایران این سرمایه‌گذاری‌ها به بهای تمام‌شده ثبت می‌شوند و فقط وقتی کاهش ارزش محتمل یا قابل مشاهده باشد، تعدیل می‌شوند.

البته، برای شرکت‌های کوچک‌تر و غیر بورسی، استفاده از استانداردهای ملی همچنان الزامی است و سیاست‌گذاران برنامه‌ای بلندمدت برای گسترش تدریجی IFRS در آینده تدوین کرده‌اند. قوانین مالیاتی و چارچوب‌های حسابرسی داخلی نیز بر اجرای استانداردهای حسابداری اثرگذارند و موجب می‌شوند برخی رویه‌ها با IFRS تفاوت داشته باشد.

در مجموع، سیستم حسابداری ایران در سال ۲۰۲۵ یک ساختار ترکیبی است. به این معنا که شرکت‌های بزرگ و عمومی بیشتر به سمت استفاده از IFRS حرکت کرده‌اند، اما این استاندارد‌ها را با تعدیلات محلی و سازگارشده برای شرایط اقتصادی، حقوقی و فرهنگی کشور هماهنگ کرده‌اند. در مقابل، شرکت‌های کوچک‌تر عمدتاً همچنان از استانداردهای ملی پیروی می‌کنند. این وضعیت بازتاب‌دهنده مرحله‌ای گذار است که در آن ایران می‌کوشد ضمن حفظ ملاحظات داخلی، به تدریج با الزامات و انتظارات جهانی هماهنگ شود.

دوره ها و مدارک حسابداری بین المللی

با گسترش فعالیت شرکت‌ها در بازارهای جهانی، نیاز به حسابدارانی که با استانداردهای بین‌المللی آشنا باشند بیش از همیشه احساس می‌شود. بنابراین، برای تکمیل توضیحات این مطلب در مورد حسابداری بین المللی، در این بخش قصد داریم مهم‌ترین مدارک این حوزه را معرفی کنیم.

در جدول زیر، نام ۶ مورد از مهم‌ترین مدرک های حسابداری بین المللی را به همراه مشخصات کلی و حوزه تخصصی هرکدام آورده‌ایم:

نام مدرک حسابداری بین المللی حوزه تخصصی ویژگی‌های کلیدی
مدرک ACCA حسابداری و گزارشگری مالی بین‌المللی تمرکز بر IFRS
مدرک CPA حسابداری حرفه‌ای و قوانین مالیاتی (بیشتر آمریکا) تمرکز بر GAAP و مالیات آمریکا
مدرک CMA مدیریت مالی و حسابداری مدیریت برنامه‌ریزی مالی، تحلیل و تصمیم‌گیری
مدرک CIA حسابرسی داخلی کنترل داخلی، ریسک و انطباق
مدرک CIMA حسابداری مدیریت و استراتژی کسب‌وکار تحلیل کسب‌وکار و مدیریت ریسک
مدرک CA حسابداری حرفه‌ای و حسابرسی حسابرسی، مالیات و گزارشگری مالی

در ادامه، در مورد هریک از این مدارک بیشتر توضیح می‌دهیم.

دیاگرام مدارک مهم حسابداری بین المللی
دیاگرام مدارک مهم حسابداری بین‌المللی

دوره و مدرک ACCA

مدرک ACCA که مربوط به «انجمن حسابداران خبره و رسمی» (Association of Chartered Certified Accountants) است، یکی از گسترده‌ترین و معتبرترین مدارک حسابداری حرفه‌ای در جهان است که در بیش از ۱۷۰ کشور پذیرفته می‌شود. محتوای آموزشی دوره ACCA بر پایه استانداردهای جهانی طراحی شده و موضوعاتی مانند گزارشگری مالی، حسابداری مدیریت، حسابرسی، مالیات، مدیریت مالی و اخلاق حرفه‌ای را پوشش می‌دهد.

انجمن ACCA دارای شبکه‌ای بزرگ از اعضا و دانشجویان در سطح بین‌المللی است و این گستردگی، فرصت‌های شغلی جهانی متنوعی برای دارندگان این مدرک فراهم می‌کند.

با توجه به اینکه، ACCA رویکردی جامع به تمام حوزه‌های حسابداری دارد، دارندگان این مدرک معمولاً در شرکت‌های چندملیتی، مؤسسات حسابرسی، شرکت‌های مشاوره مالی و سازمان‌های بزرگ دولتی و خصوصی مشغول به کار می‌شوند. هزینه ثبت‌نام و آزمون‌ها بسته به سطح دوره متفاوت است، اما ساختار آن به‌گونه‌ای است که امکان پیشرفت مرحله‌ای و انعطاف‌پذیر را فراهم می‌کند.

دوره و مدرک حسابداری بین المللی CPA

مدرک CPA یا مدرک «حسابدار عمومی خبره» (Certified Public Accountant) معتبرترین گواهی‌نامه حسابداری عمومی در ایالات متحده است و به دلیل نقش آمریکا در بازارهای مالی جهانی، شهرت و کاربرد بین‌المللی گسترده‌ای دارد. آزمون CPA شامل مباحث پیشرفته‌ای مانند گزارشگری مالی، حسابرسی، مدیریت مالی، قوانین تجاری و مالیات است.

دارندگان CPA معمولاً در نقش‌هایی مانند حسابرس مستقل، مدیر مالی، تحلیلگر مالی و مشاور مالی فعالیت می‌کنند. این مدرک یکی از مهم‌ترین معیارهای استخدام در شرکت‌های بزرگ به ویژه Big Four است و مسیر دریافت آن شامل شرایط سخت‌گیرانه تحصیلی و قبولی در یک آزمون جامع چندبخشی است.

دوره حسابداری بین المللی و مدرک CMA

دوره حسابداری بین المللی CMA یا «حسابدار خبره مدیریتی» (Certified Management Accountant) توسط انجمن حسابداران مدیریت (IMA) ارائه می‌شود و تمرکز آن بر حوزه‌های مدیریت مالی، تحلیل کسب‌وکار، مدیریت هزینه و تصمیم‌گیری استراتژیک است. آزمون CMA نیز شامل دو بخش مرتبط با برنامه‌ریزی مالی، کنترل داخلی، مدیریت عملکرد و تحلیل داده‌ها است.

این مدرک در صنایع مختلف از جمله تولید، تکنولوژی، خدمات و بخش مالی کاربرد گسترده دارد. مسیر دریافت CMA شامل عضویت در IMA، ارائه مدرک دانشگاهی، داشتن سابقه کاری مرتبط و قبولی در آزمون‌های دو مرحله‌ای است. اعتبار جهانی این مدرک، آن را به گزینه‌ای محبوب برای ورود و پیشرفت در مسیرهای مدیریتی تبدیل کرده است.

دوره و مدرک CIA

مدرک CIA یا «حسابرس خبره داخلی» (Certified Internal Auditor) معتبرترین گواهی تخصصی جهان در حوزه حسابرسی داخلی است و توسط «انجمن حسابرسان داخلی» (Institute of Internal Auditors) ارائه می‌شود. این مدرک به صورت تخصصی برای حسابرسان داخلی طراحی شده و در بیش از ۱۷۰ کشور پذیرفته می‌شود.

ازجمله موضوعات دوره CIA می‌توانیم به اصول حسابرسی داخلی، مدیریت ریسک و کنترل و مهارت‌های تخصصی حسابرسی اشاره کنیم.

دارندگان این مدرک معمولاً در واحدهای حسابرسی داخلی شرکت‌های بزرگ، نهادهای مالی، سازمان‌های دولتی و شرکت‌های بین‌المللی فعالیت می‌کنند. نیاز روزافزون سازمان‌ها به مدیریت ریسک و کنترل‌های داخلی باعث شده CIA یکی از پرتقاضاترین مدارک حسابرسی باشد.

دوره و مدرک CIMA

مدرک CIMA یا مدرک «موسسه حسابداران مدیریت خبره» (Chartered Institute of Management Accountants) معتبرترین مدرک حسابداری مدیریت در جهان است و تمرکز آن بر مهارت‌هایی مانند تحلیل کسب‌وکار، استراتژی مالی، مدیریت ریسک و تصمیم‌گیری مدیریتی است. این مدرک توسط نهاد بریتانیایی CIMA ارائه می‌شود و بسیاری از دارندگان آن مدرک CGMA را نیز دریافت می‌کنند.

CIMA برای افرادی مناسب است که قصد دارند نقش‌هایی مانند مدیر مالی، تحلیلگر کسب‌وکار، مدیر استراتژی یا مدیر بودجه را بر عهده بگیرند. مسیر دریافت این مدرک شامل چندین سطح آزمون و ارزیابی‌های حرفه‌ای است و به دلیل تمرکز بر مهارت‌های مدیریتی، در میان مدیران آینده‌نگر بسیار محبوب است.

دوره حسابداری بین المللی و مدرک CA

مدرک CA یا مدرک «حسابدار خبره» (Chartered Accountant) یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین مدارک حسابداری در جهان است که توسط نهادهای مختلفی مانند ICAEW در بریتانیا ارائه می‌شود. این مدرک بر موضوعاتی مانند حسابرسی پیشرفته، مالیات، گزارشگری مالی و مدیریت مالی تمرکز دارد و استانداردهای حرفه‌ای بسیار سخت‌گیرانه‌ای دارد.

ازجمله فرصت‌‌های شغلی حسابداران بین المللی دارنده مدرک CA می‌توانیم به مدیر مالی، حسابرس ارشد، شریک موسسات حسابرسی و مشاور کسب‌وکار اشاره کنیم. مسیر دریافت این مدرک شامل دوره‌های عملی طولانی‌مدت، آزمون‌های چندمرحله‌ای و رعایت کامل اصول اخلاق حرفه‌ای است. اعتبار جهانی CA آن را به یکی از بهترین گزینه‌ها برای حرفه‌ای شدن در حسابداری تبدیل کرده است.

سوالات متداول در مورد حسابداری بین المللی

در بخش‌‌های قبلی این مطلب از مجله فرادرس به طور کامل یاد گرفتیم حسابداری بین المللی چیست و چه استانداردهایی را شامل می‌شود. در این بخش، قصد داریم به چند سوال پرتکرار در مورد این شاخه حسابداری پاسخ دهیم.

حسابداری بین المللی چه تفاوتی با حسابداری عادی دارد؟

حسابداری بین‌المللی به مدیریت و گزارش‌دهی اطلاعات مالی شرکت‌هایی مربوط است که در بیش از یک کشور فعالیت دارند. تفاوت اصلی آن با حسابداری عادی، توجه به قوانین، استانداردها و ارزهای مختلف کشورها در سطح جهانی است.

تفاوت استاندارد IFRS و GAAP چیست؟

استانداردهای IFRS و GAAP هر دو برای گزارش‌دهی مالی استفاده می‌شوند، اما IFRS رویکردی اصل‌محور و جهانی دارد، در حالی‌که GAAP بیشتر بر قواعد جزئی تکیه می‌کند و مخصوص آمریکا است. این دو استاندارد در مواردی مانند روش ارزش‌گذاری موجودی‌ها، نحوه برخورد با هزینه‌های تحقیق و توسعه و ثبت دارایی‌های نامشهود با یکدیگر تفاوت دارند.

چه شرکت هایی به حسابداری بین المللی نیاز دارند؟

این خدمات برای شرکت‌هایی ضروری است که شعب خارجی دارند، صادرات و واردات گسترده انجام می‌دهند یا با سرمایه‌گذاران و بازارهای جهانی در ارتباط‌اند.

source

توسط expressjs.ir