از فعل وصفی با ساختار «بن ماضی + ه» به‌جای فعل‌هایی چون ماضی ساده، ماضی استمراری، مضارع اخباری، فعل آینده و… استفاده می‌کنیم. برای مثال فعل «شنیده» در عبارت «حرف‌های من را شنیده، تصمیم بگیرید.»، فعلی وصفی است که آن را به‌جای فعل امر «بشنوید» به کار برده‌ایم. در این مطلب از مجله فرادرس یاد می‌گیریم فعل وصفی چیست و وجه وصفی فعل چیست. همچنین تفاوت فعل وصفی با عبارت یا ترکیب وصفی در فارسی را توضیح می‌دهیم. در انتهای مطلب نیز پرسش‌هایی چهارگزینه‌ای طرح کرده‌ایم تا با استفاده از آن‌ها میزان یادگیری خود را بسنجید.

فهرست مطالب این نوشته
997696

فعل وصفی چیست؟

فعل وصفی فعلی است که با ساختار صفت مفعولی (بن ماضی + ه) ساخته می‌شود و همیشه بعد از آن، فعل دیگری وجود دارد که شخص و شمار و زمان و وجه فعل وصفی، از آن فعل بعدی مشخص خواهد شد. برای مثال در جمله «شاید سارا به خانه رفته، غذا بخورد.»، فعل «رفته» فعلی وصفی است که مشخصات آن از فعل بعدی یعنی «بخورد» مشخص می‌شود. در واقع، معنای این جمله، «شاید سارا به خانه برود و غذا بخورد.» است زیرا فعل «بخورد» به‌صورت مضارع التزامی سوم شخص مفرد صرف شده و فعل وصفی پیش از آن نیز مربوط به همین زمان و همین وجه و شخص است.

در ادامه نمونه‌های بیشتری از این فعل را همراه با کاربرد آن بررسی می‌کنیم. پیش از آن، پیشنهاد می‌کنیم با تماشای مجموعه فیلم‌های آموزش صرف فعل فارسی و انواع آن در فرادرس، با این فعل و دیگر فعل‌های فارسی آشنا شوید. لینک این آموزش را در کادر زیر آورده‌ایم.

ساختار افعال وصفی

در این بخش با ساختمان خود فعل وصفی و جمله دارای فعل وصفی آشنا می‌شیم. در کادر زیر ساختار فعل وصفی را آورده‌ایم.

نکته: ساختار موجود در کادر بالا، در زبان فارسی ساختمان صفت‌های مفعولی است. برای مثال «خوانده» صفتی مفعولی است که بیانگر چیزی است که عمل خواندن روی آن انجام شده است. به همین دلیل نیز به این نوع فعل، فعل وصفی می‌گوییم.

در کادر زیر نیز تنها ساختار کاربرد فعل وصفی در زبان فارسی را مشخص کرده‌ایم.

جمله دارای فعل وصفی + ویرگول (،) + جمله‌ای با فعلی دیگر که شخص، شمار، وجه و زمان فعل وصفی، مانند مشخصات این فعل است.

با مطالعه جدول ادامه مطلب، این فعل را بهتر خواهید شناخت.

مثال برای وجه وصفی در فارسی

در جدول زیر، نمونه‌هایی از کاربرد فعل های وصفی در زبان فارسی را آورده‌ایم و حالت کامل آن‌ها را نیز در روبه‌روی هرکدام از آن‌ها قرار داده‌ایم.

مثال حالت کامل
از مدرسه به خانه برگشته، غذا خوردم. از مدرسه به خانه برگشتم و غذا خوردم.
ما کتاب را خوانده، آن را تفسیر می‌کردیم. ما کتاب را می‌خواندیم و آن را تفسیر می‌کردیم.
او همیشه به کتابخانه آمده، درس می‌خواند. او همیشه به کتابخانه می‌آمد و درس می‌خواند.
مهدی به فروشگاه رفته، خرید خواهد کرد. مهدی به فروشگاه خواهد رفت و خرید خواهد کرد.
قرار شد ما این فرش را خریده، به خانه ببریم. قرار شد ما این فرش را بخریم و به خانه ببریم.

همانطور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید، زمان و شخص هر کدام از فعل‌های وصفی، کاملاً مطابق با زمان و شخص فعل بعد از آن است. برای نمونه، فعل‌های اولین مثال در جدول بالا، در زمان «ماضی ساده» و اول شخص مفرد صرف شده‌اند.

درستی یا نادرستی فعل های وصفی

برخی از دستورنویسان، استفاده از فعل وصفی را به‌صورت کلی اشتباه می‌دانند ولی برخی دیگر، با رعایت شروطی، استفاده از این نوع فعل را مجاز اعلام کرده‌اند. برای مثال، غلامرضا ارژنگ استفاده از این فعل را باعث سخت شدن فهم مطلب برای مخاطب می‌داند و به همین دلیل استفاده از آن را صحیح نمی‌داند. به نظر این دسته از دستورشناسان، باید فعل هرکدام از جمله‌های هم‌پایه‌ای که پشت سر هم می‌آیند را به‌طور کامل صرف کنیم. اما در مقابل، دستورنویسانی مانند انوری و گیوی، به شرط رعایت سه نکته، استفاده از این فعل را بدون مشکل می‌دانند. در ادامه مطلب این سه شرط و کاربردهای فعل وصفی را توضیح می‌دهیم.

شروط استفاده از افعال وصفی

تا اینجا دانستیم فعل وصفی چیست و در این بخش، شروط استفاده درست از این فعل را یاد می‌گیریم. برای به کار بردن فعل وصفی باید هر سه شرط فهرست زیر را رعایت کنیم. در ادامه، هرکدام از آن‌ها را با مثال توضیح می‌دهیم.

  • عدم وجود دو یا چند فعل وصفی پشت سر هم
  • اتحاد فاعل فعل وصفی و فعل بعد از آن
  • قرار ندادن واو ربط بعد از فعل وصفی

با مطالعه ادامه مطلب، همه موارد جدول بالا را درک می‌کنید.

شروط درستی فعل وصفی

عدم وجود دو یا چند فعل وصفی پشت سر هم

هربار نباید بیش از یک فعل وصفی را به کار ببریم زیرا آوردن چند فعل وصفی پشت سر هم، جمله‌ها را طولانی می‌کند و جمله‌های طولاانی نیز، پیچیدگی متن را بالا می‌برند و درک آن‌ها برای مخاطب سخت خواهد شد. دو سمت جدول زیر را با هم مقایسه کنید.

درست نادرست
ما همینجا صبحانه خورده، به شهر بازخواهیم گشت. ما همینجا مانده، خرید کرده، صبحانه خورده و به شهر باز خواهیم گشت.

اتحاد فاعل

باید انجام‌دهنده یا فاعل فعل وصفی با فاعل فعل بعد از آن، یکسان باشد. یعنی اگر فاعل فعل وصفی یک شخص و فاعل فعل بعد از آن، شخص دیگری باشد، نباید از فعل وصفی استفاده کنیم و باید فعل هرکدام از جمله‌ها را به‌طور کامل و جداگانه صرف کنیم. در جدول زیر، حالت درست و نادرست فعل های وصفی را مشاهده می‌کنید.

درست نادرست
مریم از دانشگاه رفته، به خانه برمی‌گردد. مریم از دانشگاه رفته، راننده تاکسی جلوی پای او ترمز کرد.

قرار ندادن واو ربط بعد از فعلی وصفی

نباید بعد از فعل وصفی، «واو» قرار بدهیم. زیرا اگر بخواهیم بین دو جمله، واو بگذاریم، در واقع داریم دو جمله همپایه را به هم مرتبط می‌کنیم و فعل هرکدام از جمله‌های همپایه نیز باید کامل صرف شود. عبارت‌های موجود در دو سمت جدول زیر را با هم مقایسه کنید.

درست نادرست
من غذا خورده، می‌خوابم. من غذا خورده و می‌خوابم.

یادگیری انواع فعل با فرادرس

تا اینجا دانستیم فعل وصفی چیست و چه ساختاری دارد. این فعل تنها یکی از انواع فعل‌های فارسی است که هرکدام از آن‌ها، ساختار و کاربرد خود را دارند. برای مثال، فعل‌های گذشته، حال و آینده انواع فعل از نظر زمان هستند. یا فعل‌های معلوم و مجهول انواع فعل از نظر مشخص بودن یا نبودن انجام‌دهنده عمل فعل هستند. برای یادگیری درست فعل‌های فارسی باید همه آن‌ها را بشناسیم تا در شناخت آن‌ها از یکدیگر، دچار اشتباه نشویم. به همین دلیل در این بخش، برخی از فیلم‌های آموزشی فرادرس را آورده‌ایم که برای یادگیری انواع فعل، مفید هستند.

مجموعه آموزش ادبیات فارسی
برای تماشای مجموعه فیلم‌های آموزش ادبیات فارسی و نگارش دوره متوسطه فرادرس، روی عکس کلیک کنید.

همچنین برای یادگیری کامل نکات فعل فارسی می‌توانید از مجموعه آموزش‌های زیر استفاده کنید.

کاربرد فعل های وصفی

حالا که یاد گرفتیم فعل وصفی چیست، در این بخش با کاربردهای آن آشنا می‌شویم. می‌توانیم فعل‌های وصفی را به‌جای فعل‌های ماضی ساده و استمراری، مضارع اخباری و التزامی، فعل آینده و فعل امر، استفاده کنیم. در ادامه همین بخش، هرکدام از این کاربردها را با مثال توضیح می‌دهیم.

پیشهاد می‌کنیم برای یادگیری کاربردهای افعال وصفی، فیلم آموزش رایگان فعل فارسی در فرادرس را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر پایین آورده‌ایم.

افعال وصفی به عنوان ماضی ساده

اگر فعل بعد از فعل وصفی، فعلی در زمان گذشته ساده یعنی با ساختار «بن ماضی + شناسه» باشد، از فعل وصفی به‌عنوان فعل ماضی ساده استفاده کرده‌ایم. مثال زیر را مشاهده کنید.

جمله دارای فعل وصفی توضیح
سهراب سرش را روی شانه مادر گذاشته، گفت: «خسته‌ام.» سهراب سرش را روی شانه مادر گذاشت و گفت: «خسته‌ام.»

فعل‌های وصفی به عنوان مضارع اخباری

اگر فعل بعد از فعل وصفی را با ساختار «می + بن مضارع + شناسه» به کار برده باشیم یعنی فعل وصفی نیز مانند این فعل در زمان حال اخباری به کار رفته است. جدول زیر را مطالعه کنید.

مضارع اخباری توضیح
روزنامه‌ها ستون‌ها و صفحه‌های خود را از شب گذشته آماده کرده و در روز مورد نظر، منتشر می‌کنند. روزنامه‌ها ستون‌ها و صفحه‌های خود را از شب گذشته آماده می‌کنند و در روز مورد نظر، منتشر می‌کنند.

فعل وصفی به عنوان مضارع التزامی

فعل حال التزامی را با ساختار «بـ + بن مضارع + شناسه» می‌سازیم و اگر ساختار فعل بعد از فعل وصفی، این‌چنین باشد، حالت اصلی فعل وصفی نیز در همین زمان و ساختار است. جدول زیر را مشاهده کنید.

مضارع التزامی توضیح
قبول کردند که از شکایت خود گذشته، رضایت بدهند. قبول کردند که از شکایت خود بگذرند و رضایت بدهند.

افعال وصفی به عنوان ماضی استمراری

این فعل را با استفاده از ساختار «می + بن ماضی + شناسه» می‌سازیم. اگر بخواهیم انجام کاری در گذشته به صورت پیوسته را نشان دهیم باید فعل بعد از فعل وصفی را مطابق این ساختار (گذشته استمراری) صرف کنیم. مثال زیر را مشاهده کنید.

ماضی استمراری توضیح
من همیشه اینجا نشسته، ناهار می‌خوردم. من همیشه اینجا می‌نشستم و ناهار می‌خوردم.

فعل وصفی به عنوان فعل آینده

از فعل وصفی در موقعیتی که می‌خواهیم وقوع یا انجام کاری در زمان آینده را نشان دهیم نیز استفاده می‌کنیم. در این صورت، فعل بعد از فعل وصفی نیز باید فعل آینده و مطابق ساختار «بن «خواه» + شناسه + بن ماضی» باشد. در مثال زیر، همین نوع از فعل وصفی وجود دارد.

فعل آینده توضیح
سهراب فردا به اینجا آمده، تو را خواهد دید. سهراب فردا به اینجا خواهد آمد و تو را خواهد دید.

فعل‌های وصفی به عنوان فعل امر

اگر فعل بعد از فعل وصفی، فعلی امری باشد یعنی دارای ساختار «بـ + بن مضارع» بوده و مفهوم اصلی آن، دستور، خواهش، توصیه و… باشد، فعل وصفی نیز به‌عنوان فعل امر به کار رفته است. این نوع فعل وصفی فقط برای صیغه‌های دوم شخص مفرد و جمع قابل استفاده است. در جدول زیر، نمونه‌ای از این نوع فعل وصفی را مشاهده می‌کنید.

فعل امر توضیح
همین الان به خانه آمده، درس‌هایت را بخوان. همین الان به خانه بیا و درس‌هایت را بخوان.

در مطلب زیر از مجله فرادرس، فعل امر و چگونگی ساخت آن از زمان‌ها و بن‌های مختلف را توضیح داده‌ایم.

کاربرد فعل های وصفی

فرق عبارت یا ترکیب وصفی با فعل وصفی

منظور از ترکیب یا عبارت وصفی در فارسی، گروه‌هایی اسمی است که از هسته و وابسته های صفتی تشکیل شده‌اند. برای مثال، «ستاره درخشان» یک ترکیب وصفی است. بنابراین فرق ترکیب وصفی و فعل وصفی در این است که ترکیب وصفی یک گروه اسمی است اما فعل وصفی، نوعی از ساختار فعل است. در واقع طبقه دستوری و کابرد این دو مبحث ادبی، کاملاً با هم متفاوت است. در ادامه، این دو را در جدول و با مثال با هم مقایسه کرده‌ایم.

پیشنهاد می‌کنیم برای یادگیری ترکیب وصفی و تفاوت آن با فعل وصفی، فیلم آموزش رایگان ترکیب وصفی و اضافی در فرادرس را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر پایین آورده‌ایم.

جدول مقایسه فعل وصفی و ترکیب وصفی

در جدول زیر تفاوت این دو را با مثال توضیح داده‌ایم.

فعل وصفی ترکیب وصفی
از طبقه دستوری فعل‌ها از طبقه دستوری اسم‌ها
کامل‌کننده جمله گیرنده نقش‌های دستوری فاعلی، نهادی، مفعولی و…
من اینجا نشسته، منتظرت می‌مانم. این کتاب‌ها / کتاب خوب

فرق ترکیب وصفی و فعل وصفی

تا اینجا یاد گرفتیم فعل وصفی چیست و تفاوت آن با ترکیب وصفی را نیز بررسی کردیم. در ادامه به بررسی تفاوت آن با فعل‌های نقلی، بعید و ابعد می‌پردازیم.

فرق افعال وصفی با فعل های نقلی و بعید و ابعد

در زبان فارسی نوعی فعل به نام فعل‌های نقلی وجود دارد که آن‌ها را با ترکیب «صفت مفعولی + ام / ای / است / ایم / اید و اند» می‌سازیم. اگر دو یا چند فعل نقلی با یک فاعل، پشت سر هم آمده باشند، می‌توانیم بخش کمکی این فعل‌ها یعنی «ام / ای / است / ایم / اید / اند» را فقط بعد از آخرین فعل قرار بدهیم. نکته مهم در اینجا این است که با توجه به شباهت ساختار فعل نقلی با فعل وصفی، ممکن است این دو نوع فعل را با هم اشتباه بگیریم. درصورتی‌که این دو فعل کاملاً با هم تفاوت دارند و در ادامه این تفاوت‌ها را توضیح داده‌ایم.

برای یادگیری تفاوت انواع فعل‌های فارسی، پیشنهاد می‌کنیم مجموعه فیلم‌های آموزش فعل فارسی و صرف انواع آن در فرادرس را تماشا کنید. لینک این مجموعه آموزش را در کادر پایین آورده‌ایم.

توضیح تفاوت فعل وصفی با افعال حذفی

فعل گذشته نقلی را همیشه با ساختار «صفت مفعولی (بن ماضی + ه) + فعل‌های کمکی (ام / ای / است / ایم / اید / اند)» می‌سازیم و محتوای این فعل نیز همیشه انجام کاری در گذشته را نشان می‌دهد که اثرات آن هنوز و در زمان حال نیز باقی است. اما فعل وصفی با ساختار «صفت مفعولی (بن ماضی + ه)» ساخته می‌شود اما هیچگاه حالت اصلی آن، چنین نیست بلکه در واقع یکی از فعل‌های ماضی ساده یا استمرای، مضارع اخباری و التزامی، فعل امر یا فعل آینده هستند که به‌عنوان فعل وصفی به شکل صفت مفعولی صرف شده‌اند.

فعل‌های ماضی بعید و ابعد نیز با ساختار «صفت مفعولی + بود + شناسه» و «صفت مفعولی + صفت مفعولی + بوده + ام / ای / است / ایم / اید / اند» ساخته می‌شوند و تفاوت فعل وصفی و فعل نقلی، درباره این دو فعل نیز صدق می‌کند.

روش تشخیص افعال وصفی از افعال حذفی

اگر فعل نقلی بدون فعل کمکی و به‌صورت «صفت مفعولی» صرف شده باشد، در واقع بخشی از این فعل به قرینه لفظی موجود در فعل‌های بعدی، حذف شده است و با اضافه کردن همان بخش حذف شده (فعل کمکی) به صفت مفعولی، فعل کامل می‌شود اما در مورد فعل‌های وصفی چنین نیست و متناسب با فعل بعد از آن‌ها، ممکن است ساختار فعل وصفی، به‌کلی تغییر کند.

حالا که یاد گرفتیم تفاوت افعال نقلی، بعید و ابعد با فعل وصفی چیست، در ادامه مطلب این تفاوت‌ها را با مثال نشان می‌دهیم.

مثال حذف فعل کمکی از فعل ماضی نقلی

در کادر زیر، نمونه‌ای از حذف فعل کمکی در فعل‌های نقلی را بررسی کرده‌ایم.

آن‌ها همان دیروز از شیراز رفته و بعد از چندین ساعت رانندگی به اهواز رسیده‌اند.

بدون حذف فعل: آن‌ها… رفته‌اند و… رسیده‌اند.

مثال حذف فعل کمکی از فعل بعید

در کادر زیر نمونه‌ای از حذف فعل کمکی در فعل بعید را آورده‌ایم تا بتوانید آن را با فعل وصفی مقایسه کنید.

من شامم را خورده و شام بچه‌ها را هم داده بودم.

بدون حذف فعل: من… خورده بودم و… داده بودم.

مثال حذف فعل کمکی از فعل ماضی ابعد

در عبارت موجود در کادر زیر، فعل کمکی را از ساختار اولین فعل ماضی ابعد حذف کرده‌ایم. این عبارت را با فعل وصفی مقایسه کنید.

او سال گذشته به سفر رفته و این لباس را در سفر خریده بوده است.

بدون حذف فعل: او… رفته بوده است و… خریده بوده است.

مثال افعال وصفی

حال در کادر زیر یک نمونه از فعل وصفی آورده‌ایم تا آن را با مثال‌های بالا مقایسه کنید.

او بهترین لباسش را پوشیده، به خانه مادربزرگ خواهد رفت.

شکل کامل: او بهترین لباسش را خواهد پوشید و به خانه مادربزرگ خواهد رفت.

فرق فعل وصفی و نقلی

نمونه سؤال فعل‌های وصفی در فارسی

حالا که یاد گرفتیم فعل وصفی چیست و کاربرد و نحوه درست استفاده از آن در جمله را بررسی کردیم، می‌توانید در تمرین زیر شرکت کنید. برای انجام این تمرین که از ده پرسش چهارگزینه‌ای تشکیل شده است، کافی است گزینه درست مورد نظر خود در هر سؤال را انتخاب کرده و روی آن کلیک کنید. سپس با کلیک بر گزینه «مشاهده جواب»، پاسخ درست آن پرسش را مشاهده می‌کنید. برای دسترسی به پاسخ تشریحی برخی از سؤال‌ها نیز انجام همین مراحل، کافی است. با ثبت هر پاسخ درست، یک امتیاز دریافت می‌کنید و امتیاز نهایی خود را در پایان آزمون و با کلیک بر گزینه «دریافت جواب آزمون» مشاهده خواهید کرد.

۱. در کدام گزینه تعریف بهتری برای فعل وصفی وجود دارد؟

نام دیگر افعال اسنادی، فعل وصفی است زیرا این افعال بر انجام کاری دلالت نمی‌کنند بلکه فقط صفت و حالتی را به نهاد جمله نسبت می‌دهند. 

فعل وصفی هر نوع فعلی است که معنای آن بر توصیف چیزی یا کسی دلالت می‌کند.

فعل وصفی با ساختار «بن ماضی + ه» ساخته می‌شود و از آن به‌جای فعل‌هایی مانند ماضی ساده و استمراری و مضارع اخباری و فعل امر و… استفاده می‌کنیم.

فعل وصفی نوعی از فعل‌های نقلی یا بعید است که فعل کمکی آن‌ها حذف شده است.

۲. در کدام گزینه فعل وصفی وجود دارد؟

او برای موفقیت در امتحان‌های کلاس زبان آماده نبود پس یک روز مرخصی گرفت و درس‌هایش را مرور کرد.

آن‌ها برادرزاده خود را تشویق کرده، هورا می‌کشیدند.

رعایت اخلاق، فقط یکی از مهم‌ترین اصول در روابط دوستانه نیست بلکه از مهم‌ترین اصول انسانیت است.

دانش‌آموزان تکالیف خود را نوشته و برای امتحان آماده شده بودند.

۳. در کدام گزینه هیچ فعلی از نوع وصفی وجود ندارد؟

گربه‌ها در کارتنی در گوشه پارکینگ خوابیده، خمیازه می‌کشیدند.

همه ما امروز در اینجا جمع شده، سال نو را در کنار هم خواهیم بود.

شما این کتاب را خوانده، در جلسه هفته بعد درباره آن صحبت بکنید.

یک سریال علمی را تماشا می‌کردم که آن را با تأثیر از نظریه‌های علم فیزیک ساخته بودند.

در گزینه چهارم این سؤال، هیچ فعلی با ساختار صفت مفعولی یعنی «بن ماضی + ه» وجود ندارد بنابراین، پس این گزینه، شرط اولیه برای وجود فعل وصفی را نیز ندارد.

۴. کدام گزینه حاوی همه شروط مورد نیاز برای درست بودن استفاده از فعل وصفی است؟

اتحاد فاعل فعل وصفی و فعل بعد از آن / عدم وجود دو یا چند فعل وصفی پشت سر هم / عدم وجود «واو» ربط بعد از فعل وصفی

عدم وجود «واو» ربط بعد از فعل وصفی / عدم وجود بیش از دو فعل وصفی پشت سر هم

عدم وجود فعل‌های ماضی نقلی، ماضی بعید یا ماضی ابعد پیش از فعل وصفی / عدم وجود «واو» ربط بعد از فعل وصفی / اتحاد فاعل فعل وصفی و فعل پس از آن

وجود فعل ماضی ساده یا مضارع اخباری بعد از فعل وصفی / عدم وجود دو یا چند فعل وصفی پشت سر هم / اتحاد فاعل فعل وصفی و همه فعل‌های پس از آن

۵. در کدام گزینه همه شروط لازم برای استفاده درست از فعل وصفی رعایت شده است؟

من و سارا در خانه مانده و همه کتاب‌های کتابخانه را بر اساس حروف الفبا و موضوع، طبقه‌بندی کردیم.

من خوراکی‌های زیادی خریده، شما مجبور نیستید که چیز دیگری بخرید.

او همیشه همینجا نشسته، قلم و مرکب را در روبه‌روی خود گذاشته، کار خطاطی یا تذهیب را شروع می‌کرد.

ستاره‌های زیبا هر شب به من خیره شده، نوید روزهای بهتری را می‌دهند.

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

۶. کدام‌یک از گزینه‌های زیر حاوی همه کاربردهای فعل‌های وصفی است؟

ماضی ساده / ماضی استمراری / مضارع اخباری

ماضی ساده / مضارع ساده / ماضی استمراری / مضارع استمراری

ماضی ساده / ماضی استمراری / مضارع اخباری / مضارع التزامی / ماضی التزامی

مضارع اخباری / مضارع التزامی / ماضی ساده / ماضی استمراری / فعل آینده / فعل امر

۷. در کدام گزینه به‌جای فعل وصفی، فعل ماضی نقلی وجود دارد؟

همه کارهای خانه را انجام داده، همه درس‌هایم را خوانده‌ام.

خودش را به گوش مادر نزدیک کرده، گفت: «فکر کنم این چای‌ها سرد شده‌اند.»

سهراب و برادرش سامان سال آینده به سفر رفته، کل ایران را تماشا خواهند کرد.

در نهایت پذیرفتند ما را نزد او برده، نظرش را از خود او بپرسند.

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

۸. تفاوت فعل وصفی و ترکیب وصفی را در کدام گزینه‌ آورده‌‌ایم؟

اگر در عبارتی، بیش از یک فعل وصفی وجود داشته باشد، دیگر با ترکیب وصفی روبه‌رو هستیم نه فعل وصفی.

ترکیب وصفی نوعی قید است و به‌طور کلی با مبحث فعل وصفی تفاوت دارد.

ترکیب وصفی، گروهی اسمی است که از ترکیب اسم و صفت ساخته می‌شود بنابراین از لحاظ ساختار و کاربرد و… با فعل وصفی تفاوت دارد.

اگر فعل وصفی، ساده نباشد یعنی ساختار آن یا مرکب یا پیشوندی باشد، ترکیب وصفی خواهد بود.

۹. کدام گزینه درباره عبارت زیر و فعل‌های موجود در آن درست است؟

من نوروز سال گذشته به اهواز رفته و در آنجا برخی از آوازهای عربی را در جشن‌های جنوبی‌ها آموخته بودم. 

اولین فعل موجود در این عبارت، مطابق ساختار «بن ماضی + ه» ساخته شده، بنابراین فعلی وصفی است.

اولین فعل موجود در این عبارت، وصفی است اما به‌طور نادرست به کار رفته است زیرا بین این فعل و فعل بعد از آن، واو ربط وجود دارد.

فعل «رفته» فعل وصفی و فعل «آموخته بودم» فعل ماضی بعید است.

هیچ کدام از فعل‌های موجود در این عبارت، فعل وصفی نیستند. فعل «آموخته بودم» ماضی بعید است و فعل «رفته» نیز همان ماضی بعید است که بخش کمکی آن (بودم) به قرینه لفظه موجود در فعل بعدی، حذف شده است.

۱۰. در کدام گزینه ترکیب وصفی وجود ندارد؟

او از بهترین دوست‌های من بوده و هنوز هم در زندگی من نقشی پررنگ دارد.

آن‌ها در جنگی نابرابر آنچنان استقامت کردند که وجبی از این خاک نیز به بیگانگان نرسید.

شب زمان خواب و روز زمان کار و تلاش است.

دل‌های غمگین خود را در گوشه‌ای گذاشتیم و تصمیم گرفتیم بدون نگاه به پشت سر، آن راه سخت را ادامه بدهیم.

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

جمع بندی افعال وصفی

در این مطلب از مجله فرادرس یاد گرفتیم فعل وصفی چیست و وجه وصفی فعل در فارسی چیست. همچنین کاربردهای این فعل و نحوه صحیح استفاده از آن در جمله‌ها را توضیح دادیم. در همین مطلب، فرق فعل و وجه وصفی با عبارت یا ترکیب وصفی را نیز آموزش دادیم. در انتهای مطلب نیز سؤال‌هایی چهارگزینه‌ای قرار دادیم تا با پاسخ دادن به آن‌ها، تمرین کنید و میزان یادگیری خود را افزایش دهید.

source

توسط expressjs.ir